منتشر شده در :  ۲۰ شهریور ۱۳۹۶
ساعت:  ۱۸:۴۳:۴۹


سیل و سیلاب!

خبر اول روزنامه رسمی دولت، سیل پرخسارت تابستانی در ۴ استان کشور است که در آن از بارش ۲۶۴ میلیمتری باران طی دو روز در شرق گیلان بخصوص شهرستان‌های لاهیجان، لنگرود و رودسر گزارش داده است.

به گزارش «لاهیجان»، روزنامه اطلاعات دریادداشتی به قلم ابوالقاسم قاسم زاده، نوشته است: شهرستان‌های ساحلی گیلان در فاصله کوه و دریا قرار دارند. دشتی که از آن رودخانه‌های گوناگون با اسامی خاص عبور می‌کنند و این فاصله را مزارع برنج و چای همچنین درخت‌های سرسبز پوشش داده است. وسعت طبیعی مصب رودخانه‌ها به‌طور معمول به سرعت آب و یا سیلاب سرازیر شده از کوهپایه‌ها را به دریا می‌رساند. اگر زمانی هم تخریبی داشته، بسیار ناچیز و جزئی بوده است. اما امروز توسعه صنعتی و شهری مجموعه فعالیت‌های اکوسیستم را به‌هم ریخته است.

رئیس کارگروه تخصصی امور سیل در یادداشتی به‌نام «سیل، تهدید یا فرصت؟» می‌نویسد: «توسعه صنعتی و شهری به سرعت در حال شکل‌گیری است و هیچ آثاری از تطبیق الگوی توسعه با فعالیت‌های اکوسیستم دیده نمی‌شود. کشور ما با توجه به آمارهای جهانی جزو ۱۰ کشور اول دنیا به لحاظ تنوع و حجم وسیع خسارات ناشی از حوادث طبیعی است که در این میان سیل و خسارات ناشی از آن سهم بسزایی را به دوش می‌کشد.» این کارشناس در ارائه تعریف از سیل می‌نویسد: «… سیل در حقیقت افزایش ارتفاع آب رودخانه و مسیل و بیرون زدن آب از آن و اشغال بخشی از دشت‌های حاشیه رودخانه است که باعث خسارات و تلفات مالی و جانی می‌شود.»

بهار یا تابستان، پائیز یا زمستان، از خبرهای معمول وقوع سیل در اغلب استان‌ها و شهرها و روستاهای سراسر کشور است که خسارت‌های ناشی از آن را با وقوع زلزله، طوفان و دیگر حوادث مقایسه می‌کنند. در حالی که بسیاری از کارشناسان با بررسی علمی و تجربیات شهرسازی علمی و مدیریت سیلاب‌ها، معتقدند که مفهوم و جنس سیل کاملاً متفاوت از سایر حوادث طبیعی است و اگر مدیریت علمی و صحیح انجام شود نه تنها یک تهدید نیست بلکه یک فرصت برای سیراب‌کردن سفره‌های زیرزمینی، مدیریت مخازن سد‌ها و تدارک آب شرب و کشاورزی و… است. متأسفانه در کشور ما همچنان در دو قوه مقننه و مجریه، اولی به‌لحاظ ضعف در تصویب قوانین و آئین‌نامه‌های قانونی لازم و ضروری و دومی به ‌لحاظ ضعف مدیریت اجرایی، ناهماهنگی و عبور فصلی از اخبار و رویدادهای تلخ و خسارت‌بار کشور همچنان ادامه دارد.

گزارش رئیس کارگروه تخصصی امور سیل هشدار جدی می‌دهد و می‌نویسد: «متاسفانه نبود اعتماد دستگاه‌های اجرایی و تصمیم‌گیر کلان به یافته‌های محققان در حوزه مدیریت سیلاب و نبود مدیریت یکپارچه و واحد مهندسی سیلاب هر روز کشور را به ورطه پرنگاهی می‌برد که باید در انتظار خسارات سنگین بیشتری باشیم. سازمان مدیریت بحران کشور به‌عنوان متولی موضوع حوادث و سوانح هیچ قدرت اجرایی و عملیاتی، به علت نبودن اعتبار مالی مستقیم ندارد. قانون تشکیل این سازمان سال‌هاست که در کمیسیون‌های مجلس دست به دست می‌شود و هر روز دستخوش تغییری جدید می‌شود و بیم آن می‌رود که از نقش شیر نه یالی بماند و نه دمی. دستگاه‌های اجرایی دیگر نظیر وزارت نیرو تنها می‌توانند نقشه خطرپذیری سیل را برای رودخانه‌ها ارائه دهند و هیچ‌گونه دخالتی در کنترل تجاوز به حریم بستر رودخانه‌‌ها ندارند. عملاً هیچ نظارتی در حوزه شهرسازی در حریم بستر رودخانه‌ها و سیل‌ها وجود ندارد.

موارد ذکر شده تنها بخش مهمی از ناکارآمدی در حوزه مدیریت سیلاب کشور است. باید خاطرنشان کرد تغییر اقلیم به‌وجود‌‌آمده در جهان نشان می‌دهد که باید منتظر حوادث بیشتری باشیم و با این سبک مدیریت نه تنها نمی‌توانیم حوادث را مدیریت کنیم بلکه خسارات ناشی از حوادث هر روز بیشتر می‌شود. مدیریت واحد کارآمد در سطح ملی که دارای قدرت اجرایی بالا باشد، حلقه مفقوده این کلاف سردرگم است. به لحاظ ساختاری با همین وضع موجود هم می‌توان با کمی توجه بیشتر و برنامه‌ریزی دقیق‌تر شرایط را از تهدید به فرصت تبدیل کرد. شاید اگر نمایندگان مردم در حوادثی همچون سیلاب در کنار مدیران عملیاتی بودند امروز حداقل تصویب اساسنامه سازمان مدیریت بحران کشور در مجلس مرهمی بود بر زخم مدیریت ناکارآمد آن.»

یادداشت «محک» امروز گزارش کوتاهی است از یک کاستی بزرگ در برنامه‌ریزی و اجرا از سوی دولت و به خصوص شورای شهرها و شهرداری‌ها. این که ما کشور عجیبی هستیم یک نشانه‌اش هم شاید این باشد که از یک طرف فریاد بی‌آبی و کمبود ذخایر آبی در ایران از سوی همه (از کارشناسان تا مسئولین) بلند است و از سوی دیگر سراسر کشور در همه فصول در تهدید سیل و سیلاب قرار دارد. این بار خسارت ناشی از بارش باران و سیلاب در کناره شهرستان‌های شمالی کشور با فاصله کمتر از ۵ یا ۸ کیلومتری دریای خزر است که خسارت‌های آن خبرساز شده است! و این قصه پرغصه همچنان ادامه دارد!

پایان پیام/

کانال تلگرام لاهیجان
املاک ملل24